Σε όλο τον κόσμο δεν υπάρχει κανένας άλλος ακριβώς σαν κι εμένα.
Υπάρχουν άνθρωποι που μου μοιάζουν αλλά κανένας δεν είναι ολότελα όμοιος με εμένα.
Μου ανήκει ό,τι έχω: το σώμα μου, το μυαλό μου, τα συναισθήματά μου,
όποια κι αν είναι αυτά: θυμός, χαρά, αποκαρδίωση, αγάπη, απογοήτευση, ενθουσιασμός.
Δικές μου είναι όλες οι φαντασιώσεις, τα όνειρα και οι ελπίδες μου.
Δικοί μου οι θρίαμβοι, οι επιτυχίες και οι αποτυχίες μου.
Επειδή σε εμένα ανήκει όλος ο εαυτός μου, μπορώ να γνωριστώ βαθιά μαζί του.
Μερικές πλευρές του με βάζουν σε απορία, το ξέρω, άλλες μου είναι τελείως άγνωστες.
Όσο όμως διατηρώ φιλικές σχέσεις μαζί του και τον αγαπάω,
μπορώ με θάρρος και ελπίδα να αναζητώ λύσεις για τα ανοίγματα και τρόπους
για να ανακαλύψω πιο πολλά πράγματα για μένα.
Μπορώ να πετάξω τα ακατάλληλα και να κρατήσω όσα αποδείχτηκαν κατάλληλα
και να εφεύρω κάτι καινούριο για να αντικαταστήσω ό,τι πέταξα.
Βλέπω, ακούω, σκέπτομαι, λέγω και πράττω.
Έχω τα εργαλεία που χρειάζομαι για να επιζήσω, να ‘μαι κοντά με τους άλλους, να ‘μαι παραγωγικός.
Είμαι κύριος του εαυτού μου και επομένως μπορώ να τον οργανώσω.
Είμαι εγώ και είναι πολύ εντάξει.
Virginia Satir
Η Συστημική Ψυχοθεραπευτική προσέγγιση εστιάζει στις σχέσεις, αλληλεπιδράσεις των ανθρώπων μέσα στο σύστημα στο οποίο ζουν και σχετίζονται. Είναι το σύστημα (οικογενειακό, συντροφικό, επαγγελματικό, κοινωνικό) που επηρεάζει το άτομο και είναι το σύστημα το οποίο επηρεάζεται από συμπεριφορές, συναισθήματα και αντιδράσεις του ατόμου. Το εκάστοτε σύστημα μέσα στο οποίο ζούμε, σχετιζόμαστε και λειτουργούμε είναι ένας ζωντανός οργανισμός και ως τέτοιος αποζητά την ομοιόσταση, αλλά και επιδέχεται την αλλαγή.
Το σύμπτωμα στη Συστημική προσέγγιση είναι καλοδεχούμενο και αφορμή να αναδειχθούν μη λειτουργικές σχέσεις, συγκρούσεις και διλήμματα. Δεν είναι το άτομο προβληματικό, αλλά η οικογενειακή δομή που μπορεί να μην επιτρέπει το άνοιγμα, το μοίρασμα, την έκφραση των συναισθημάτων.
Η Συστημική ψυχοθεραπεία είναι ένα ταξίδι μεγαλώματος με σταθμούς την οικογένεια καταγωγής – που έχει διαμορφώσει το σχετίζεσθαι, που έχει συνδέσει χρώματα, γεύσεις, μυρωδιές και μελωδίες με έντονα συναισθήματα – το παρόν που αν και μπορεί να μοιάζει δυσβάσταχτο μέσω των υπερβάσεων θέτει τα θεμέλια για ένα ασφαλές και ευχαριστιακό μέλλον. Μέσα από το θεραπευτικό ταξίδι καλείται ο θεραπευόμενος να αναλάβει την προσωπική του ευθύνη ώστε να μπορέσει να επιφέρει την αλλαγή που επιθυμεί.
Η Υπαρξιακή προσέγγιση αντιμετωπίζει το άτομο ως ον με υπαρξιακά ερωτήματα (ελευθερία, μοναξιά, θάνατος) που η απάντησή τους ή η αναρώτηση επιφέρει αγωνία, άγχος, κατάθλιψη. Ο θεραπευτής καλείται να ανακαλύψει το νόημα της ζωής του θεραπευόμενου που είναι και εργοδηγός στις αποφάσεις που παίρνει. Καλείται να διατυπώσει το αξιακό σύστημα του θεραπευόμενου και πολλές φορές να αναδιατυπώσουν μαζί αξίες και αρχές που δεν του είναι πια χρήσιμες στο ταξίδι της ενηλικίωσής του.
Με λίγα λόγια ο θεραπευτής ακούει και αναπλαισιώνει την προσωπική ιστορία του θεραπευόμενου και ο θεραπευόμενος πλέκει και πραγματώνει τη σημερινή και μελλοντική συνέχειά της.
Η θεραπεία ζεύγους αφορά ζευγάρια που θέλουν να πορευτούν από κοινού στο ταξίδι της ζωής, που θέλουν να καταλάβουν, να νιώσουν, να αναδείξουν τον άλλον. Που παρόλες τις δυσκολίες και τα προβλήματα το «μαζί» και η συμπόρευση είναι το μεγάλο έργο. Που η ελευθερία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την αγάπη. Που το «μαζί» δεν κλαδεύει από το «εγώ». Που η διαφορετικότητα του άλλου δε διχάζει, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά. Που θέλουν να φροντίσουν τα παιδιά τους, φροντίζοντας τη συντροφική τους σχέση. Που δε θέλουν να είναι μόνο γονείς, γιατί είναι πολλά ακόμα, πίσω και πέρα από αυτό. Που εν τέλει δυο μαζί – συντροφικά μαζί – είναι άτρωτοι.
Η υγιής συντροφική σχέση είναι η ελπίδα για ψυχικά υγιή παιδιά.
Τα παιδιά δυσκολεύονται να εκφράσουν τα συναισθήματά τους με αποτέλεσμα καταστάσεις που βιώνουν στο οικογενειακό περιβάλλον όπως είναι ένας χωρισμός, μία απώλεια ή ακόμα και η υποδοχή ενός νέου μέλους να εξωτερικεύονται με δυσκολίες στο σχολείο και στις σχέσεις με τους συνομηλίκους, με έντονους καυγάδες και θυμό ή επιθετικότητα προς τους γονείς.
Ακριβώς επειδή δεν μπορούν να λεκτικοποιήσουν τα συναισθήματά τους η θεραπεία παιδιών πραγματοποιείται μέσω του παιχνιδιού, της ζωγραφικής και του θεατρικού παιχνιδιού, όπου είναι ελεύθερα να απελευθερώσουν το βίωμά τους αλλά και να βρουν εναλλακτικούς τρόπους διαχείρισης των συναισθημάτων τους και των συγκρούσεων που βιώνουν. Άλλωστε όλα τα συναισθήματα είναι αποδεκτά.
Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις επιθετικής συμπεριφοράς, κοινωνικής προσαρμογής και σχέσης με συνομηλίκους η ένταξη σε ομάδα παιδιών είναι χρήσιμη ώστε να ανακαλύψουν διαφορετικούς τρόπους προσέγγισης, αλλά και να αναπτυχθεί η ενσυναίσθηση.
* Προϋπόθεση για τη θεραπεία παιδιών είναι η παράλληλη συμβουλευτική ή ψυχοθεραπευτική στήριξη των γονέων.
Η εφηβική περίοδος είναι μια ιδιαίτερη αναπτυξιακή φάση στη ζωή κάθε ανθρώπου. Ο έφηβος καλείται να ανταπεξέλθει στις σχολικές απαιτήσεις που όλο και αυξάνονται, αλλά και να διαχειριστεί τις αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα του, τον εσωτερικό του κόσμο και να διαμορφώσει την ταυτότητά του.
Η μετάβαση από τον προστατευμένο κόσμο της παιδική ηλικίας στο γεμάτο ευθύνες κόσμο της ενηλικίωσης δεν είναι ένα απλό βήμα. Και αυτή η μεταβατική φάση σηματοδοτείται με την εφηβεία. Οι σχέσεις με τους συνομηλίκους, οι σχέσεις με το άλλο φύλο, η εικόνα του εαυτού, είναι ζητήματα που απασχολούν τον έφηβο και μοιάζουν στα μάτια του δυσεπίλυτα. Η εικονική πραγματικότητα, η επικοινωνία μέσω διαδικτύου αντί να διευκολύνει πολλές φορές μεγεθύνει τη δυσκολία, δημιουργώντας έναν τοίχο ανάμεσα στον ίδιο και τον έξω κόσμο.
Οι γονείς νιώθουν ανήμποροι και απομακρυσμένοι. Κι όμως ο έφηβος/η δεν είναι αδιάφορος και παγωμένος.
Κάθε άλλο, διψάει για ζωή, μοίρασμα και κοντινότητα. Ρόλος του θεραπευτή είναι να οδηγήσει τον έφηβο να ανακαλύψει και να αγκαλιάσει τον αχαρτογράφητο εαυτό του.
Οι ομάδες εφήβων λειτουργούν αρκετά βοηθητικά στην ξεδίπλωση της μοναδικότητας του κάθε εφήβου, αλλά και στις σχέσεις με τους συνομηλίκους.
* Προϋπόθεση για τη θεραπεία εφήβων είναι η παράλληλη συμβουλευτική ή ψυχοθεραπευτική στήριξη των γονέων.
Οι περισσότεροι στο άκουσμα της Ομαδικής Ψυχοθεραπείας σκέφτονται πως δε θα μπορούσαν να ανοιχτούν μπροστά στα υπόλοιπα μέλη, πως είναι πολύ δύσκολο, πως ντρέπονται ή πως η ιστορία τους και οι σκέψεις τους είναι οι πιο σπάνιες και σκοτεινές.
Ωστόσο, όταν μπαίνουν σε μια ομαδική ψυχοθεραπεία διαπιστώνουν πως τα προβλήματα, οι σχέσεις και τα συναισθήματα είναι κοινά, πως δεν είναι οι μόνοι, πως δεν είναι μόνοι.
Η ομαδική ψυχοθεραπεία βοηθάει το άτομο να διαπιστώσει πως σε ένα κοινό βίωμα υπάρχουν πολλές και διαφορετικές οπτικές και μάλιστα σε πραγματικό χρόνο. Δεν είναι μια ανθρωποφαγική διαδικασία που τονίζει τα ελλείμματα, αλλά διαπνέεται από αίσθημα σεβασμού, βαθιάς κατανόησης και αγάπης για τον διαφορετικό, αλλά και όμοιο άλλο. Είναι η στιγμή που μένεις γυμνός απέναντι στον άλλο και ενώ νομίζεις πως θα δει όλες τις ατέλειές σου, εκείνος βλέπει μόνο ομορφιά και το μεγαλείο της ανθρώπινης φύσης.
Πολλά παιδιά παρόλη την προσπάθεια που κάνουν δεν τα καταφέρνουν αναλόγως στο σχολείο, με αποτέλεσμα να απογοητεύονται ή να παραιτούνται από την προσπάθεια.
Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες αφορούν δυσκολίες του μαθητή σε συγκεκριμένο τομέα της μάθησης (ανάγνωση, γραφή, ορθογραφία, μαθηματικά) χωρίς να γενικεύεται στους υπόλοιπους τομείς της ανάπτυξής του. Κάνουμε λόγο λοιπόν για Δυσλεξία, Δυσγραφία, Δυσορθογραφία, Δυσαριθμησία, Ειδική Γλωσσική Διαταραχή (SLI) αντίστοιχα.
Κριτήριο για τη διάγνωση των Ειδικών Μαθησιακών Δυσκολιών είναι η νοημοσύνη, όπου κυμαίνεται από μέσο φυσιολογικό και ανώτερο δείκτη νοημοσύνης.
Η αντιμετώπιση – αποκατάσταση των μαθησιακών δυσκολιών (αφού γίνει η αρχική αξιολόγηση) γίνεται με ειδικό εξατομικευμένο παιδαγωγικό πρόγραμμα εστιασμένο στις μαθησιακές ανάγκες αλλά και δυνατότητες του παιδιού. Από την άλλη μεριά οι Γενικευμένες Δυσκολίες Μάθησης αφορούν σε δυσκολίες και ελλείμματα που υπάρχουν σε όλο το φάσμα της ανάπτυξης και δημιουργούν δευτερογενώς δυσκολίες στη μάθηση. Οι Γενικευμένες Μαθησιακές Δυσκολίες συνήθως συνυπάρχουν με χαμηλή νοημοσύνη ή άλλου τύπου διαταραχές.
Το ειδικό παιδαγωγικό πρόγραμμα που επιλέγεται, αφού πραγματοποιηθεί αρχική εκτίμηση – διάγνωση, γίνεται σε συνεργασία με λογοθεραπεύτρια και εργοθεραπεύτρια, ώστε να υπάρξει βελτίωση στους δίαφορεις τομείς που το παιδί υπολείπεται.
Η συνεργασία με το σχολείο είναι χρήσιμη και στις δύο περιπτώσεις.
* Το γραφείο συνεργάζεται με λογοθεραπεύτρια και εργοθεραπεύτρια.
Η Βάσω Ρωμαίου είναι Ψυχολόγος, απόφοιτος του Παντείου Πανεπιστημίου (2004) με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος και μέλος της Ελληνικής Εταιρίας Συστημικών Ψυχοθεραπευτών (ΕΛΕΣΥΘ).
Είναι κάτοχος του δυ-ιδρυματικού μεταπτυχιακού (MSc) Διαχείρισης Γήρανσης και Χρόνιων Νοσημάτων του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου και της Ιατρικής σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Έχει εκπαιδευτεί στην Συστημική – Υπαρξιακή Ψυχοθεραπεία από το Θεραπευτικό και Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Αντίστιξη με δασκάλους τον Δημήτρη και την Ελένη Καραγιάννη.
Συγκεκριμένα, ολοκλήρωσε τέσσερα χρόνια εκπαίδευσης στη Συστημική – Υπαρξιακή Ψυχοθεραπεία (δύο χρόνια θεωρητικό υπόβαθρο, δύο χρόνια πρακτική εκπαίδευση) και δύο χρόνια σε ομάδα εποπτείας. Ακόμα συμμετείχε τέσσερα χρόνια σε ομάδα θεραπείας ως θεραπευόμενη και τρία χρόνια σε ομάδα γενεογράμματος.
Έχει ολοκληρώσει το πρώτο επίπεδο εκπαίδευσης στη θεραπεία ζευγαριού μέσω της μεθόδου EFT (Emotional Focus Therapy). To EFT πρόκειται για την συγκινησιακά εστιασμένη προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία ζεύγους, μέσω της εστίασης στα συναισθήματα, αξιοποιώντας ταυτόχρονα τη Θεωρία του Δεσμού αναδεικνύοντας τα μοτίβα επικοινωνίας και αλληλεπίδρασης μεταξύ των συντρόφων, μέσα από το πρίσμα της ενήλικης σχέσης αγάπης και σύνδεσης. Είναι ένα μοντέλο θεραπείας που συνδυάζει τη θεωρία του δεσμού, την ενδοπροσωπική-βιωματική και τη διαπροσωπική-συστημική προσέγγιση.
Έχει μετεκπαιδευτεί στην Ειδική Αγωγή και τις Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες – Δυσλεξία αποκτώντας BTEC Professional Diploma in SPLD-Dyslexia πιστοποιημένο από το Edexcel (πάροχος αναγνωρισμένων τίτλων στο Ηνωμένο Βασίλειο). Έχει ολοκληρώσει το πρόγραμμα του Εργαστηρίου Νευροψυχολογίας του Παιδαγωγικού Τμήματος Ειδικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας που αφορά στην Κατάρτιση στις Αναπτυξιακές Διαταραχές παιδιών και εφήβων (συμπτωματολογία – αξιολόγηση – παρέμβαση). Επιπλέον έχει εκπαιδευτεί στην Εφαρμογή της σειρά Τεστ του Κέντρου Ψυχολογικών Μελετών για τη διάγνωση της Δυσλεξίας.
Διατηρεί από το 2014 το ιδιωτικό της γραφείο στην περιοχή της Δάφνης, όπου δουλεύει θεραπευτικά με άτομα, οικογένειες, ζευγάρια, παιδιά και εφήβους.
Το 2021 εργάστηκε ως αναπληρώτρια ψυχολόγος σε σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Γλυφάδας.
Από το 2010 έως το 2019 εργάστηκε στο ´Ιδρυμα Εκπαιδευτικής Μέριμνας Νέων Χατζηκώνστα ως Ψυχολόγος – Ειδική Παιδαγωγός, ενώ το 2013 εργάστηκε στο Ζάννειο Ίδρυμα Παιδικής Προστασίας. Έχει ακόμα εργαστεί σε πληθώρα υποστηρικτικών κέντρων, ασκώντας υπηρεσίες Ψυχολόγου – Ψυχοθεραπεύτριας και Ειδικής Παιδαγωγού.
Έχει συνεργαστεί με σχολεία και την εκπαιδευτική κοινότητα και έχει πραγματοποιήσει διάφορες ομιλίες.
Η Χριστίνα-Μαρία Περάκη είναι απόφοιτος του Τμήματος Ψυχολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με κατεύθυνση Κλινικής και Κοινωνικής Ψυχολογίας, και κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος (M.Sc.) Κλινικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης, με Γνωστική-Συμπεριφορική προσέγγιση.
Είναι ειδικευόμενη Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια στο τετραετές πρόγραμμα του Κέντρου Συστημικής Μελέτης και Ψυχοθεραπείας της Αθήνας, ενώ παράλληλα εκπαιδεύεται στη θεραπευτική χρήση του παιχνιδιού και της τέχνης σε παιδιά ηλικίας 3-12 ετών στο Ινστιτούτο Ροδάκινο. Η εκπαίδευσή της περιλαμβάνει θεωρητική κατάρτιση, πρακτική άσκηση, ομάδες εποπτείας και ομάδες προσωπικής ανάπτυξης.
Επίσης, έχει εξειδικευτεί στη Θεραπευτική και Εκφραστική Γραφή, την οποία εφαρμόζει σε ατομικά, ομαδικά και κοινοτικά πλαίσια, στο Ινστιτούτο Ψυχικής Έκφρασης.
Η συνεργεία τέχνης και ψυχοθεραπείας συγκαταλέγεται στα ιδιαίτερα ενδιαφέροντά της.
Συνεχίζει να εμπλουτίζει την πρακτική της με διάφορες εκπαιδεύσεις (Τραύμα και Ευαλωτότητα, Έμφυλη Ταυτότητα και Σεξουαλικότητα, αφηγηματικές τέχνες κ.ά) και εθελοντική δράση.
Αναφορικά με την ερευνητική της δραστηριότητα, έχει πραγματοποιήσει ποσοτικές και βιβλιογραφικές μελέτες πάνω στις διαταραχές σίτισης και πρόσληψης τροφής.
Έχει εργαστεί με ποικίλους πληθυσμούς (παιδιά, εφήβους, ενήλικες, ομάδες, πρόσφυγες, άτομα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, επιζώσες έμφυλης βίας) στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Η Σεβαστιανή Αθανασόπουλου είναι απόφοιτη του τμήματος Ψυχολογίας της σχολής Κοινωνικών επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Είναι μεταπτυχιακή φοιτήτρια του προγράμματος “Σχολική Συμβουλευτική και Καθοδήγηση” του Παιδαγωγικού τμήματος Δημοτικής εκπαίδευσης του Εθνικού και καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Συνειδητοποιώντας από νεαρή ηλικία την επιθυμία της να εργάζεται με παιδιά και εφήβους, προσανατολίστηκε σε πλήθος μετεκπαιδεύσεων παράλληλα και έπειτα από τις βασικές σπουδές της. Μέρος αυτών αποτέλεσαν το πρόγραμμα ” Ειδική αγωγή και εκπαίδευση” του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, το πρόγραμμα Ψυχική Υγεία παιδιών και εφήβων του Γενικού νοσοκομείου “Ευαγγελισμός “, καθώς και Σεμινάριο Ένταξης για την υποστήριξη μαθητών με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες στο σχολικό πλαίσιο.
Αναφορικά με την ερευνητική της δραστηριότητα έχει διεξάγει ποσοτικές και ποιοτικές έρευνες στο πλαίσιο των σπουδών της που σχετίζονται με το παιδικό τραύμα και τη χρήση ουσιών και αλκοόλ, ενώ τώρα πραγματοποιεί έρευνα που πραγματεύεται το γονικό στυλ, τους μηχανισμούς αντιμετώπισης προβλημάτων και την ψυχική ανθεκτικότητα στον εφηβικό πληθυσμό.
Εργάστηκε στα πλαίσια της πρακτικής της άσκησης και μετά την ολοκλήρωσή της στο Ινστιτούτο Συστημικής Ανάλυσης της Συμπεριφοράς με παιδιά και εφήβους με νεύρο αναπτυξιακές , ψυχολογικές διαταραχές και μαθησιακές δυσκολίες , τυπικής και μη τυπικής ανάπτυξης, τόσο συμμετέχοντας σε ατομικές παρεμβάσεις όσο και σε ομαδικά προγράμματα στον τομέα της μαθησιακής αποκατάστασης , της ενταξιακής εκπαίδευσης και της πρώιμης παρέμβασης.
Εξακολουθεί να βρίσκεται σε έναν διαρκή εμπλουτισμό της θεωρητικής της κατάρτισης της πρακτικής εφαρμογής των γνώσεων της , με αγάπη και σεβασμό ως προς τα παιδιά και τις οικογένειές τους.
Η Μαρίνα Γκανά είναι Ψυχολόγος, απόφοιτη του Τμήματος Ψυχολογίας του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών ( ΕΚΠΑ), με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος.
Το 2018 έκανε πρακτική άσκηση στο Κέντρο Παιδοψυχικής Υγιεινής Αθηνών, ενώ σήμερα συνεργάζεται με το Θεραπευτικό τμήμα Εφήβων του ΚΠΨΥ παρακολουθώντας θεραπευτικά εφήβους, αλλά και γονείς. Έχει εργαστεί εθελοντικά ως Ψυχολόγος στην Πανελλαδική Γραμμή 11525 του “Μαζί για το παιδί” κατά το έτος 2021-2022.
Το 2019 ξεκίνησε την εκπαίδευση της στη Συστημική – Υπαρξιακή Ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, καθώς και την προσωπική της θεραπεία στην «Αντίστιξη», που είναι πιστοποιημένο Ινστιτούτο από την Εθνική Εταιρεία Ψυχοθεραπείας (ΕΕΨΕ) και την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ψυχοθεραπείας (ΕFTA).
Έχει συνεργαστεί με Κέντρα Ειδικών Θεραπειών και Ψυχοθεραπευτικά Κέντρα στην Αθήνα δουλεύοντας θεραπευτικά με εφήβους, ενήλικες, ζευγάρια και γονείς αξιοποιώντας την υπαρξιακή – συστημική θεραπευτική προσέγγιση.
Δεν χρειάζεται να έχετε όλες τις απαντήσεις από τώρα. Το μόνο που χρειάζεται είναι η πρόθεση να φροντίσετε τον εαυτό σας.
